Instalacja programów muzycznych z archiwum JackLab

JackLab to archiwum pakietów przeznaczone dla użytkowników dystrybucji SuSE Linux. Zawiera ono kilkadziesiąt programów muzycznych oraz potrzebnych bibliotek. Z JackLab skorzystać może każdy posiadacz komputera z zainstalowanym systemem SuSE 9.x. Instalacja aplikacji jest łatwa, a dzięki pakietom binarnym można ominąć wiele pułapek i problemów pojawiających się w trakcie samodzielnej kompilacji.

Instalacja JackLab

Pakiety znajdujące się w archiwum JackLab można przejrzeć bezpośrednio na stronie internetowej projektu. Instalacja wymaga skorzystania z programu Apt lub – w przypadku osób nie posiadających stałego dostępu do Internetu – samodzielnego ściągnięcia wszystkich plików (w zależności od potrzeb nawet do 100 MB danych) i przeniesienia ich na komputer z SuSE.

Instalacja za pomocą programu Apt

1. Pierwsza z metod instalacji wymaga skorzystania z narzędzia Apt. W tym celu ściągamy skrypt install_apt4suse.

2. Pobrany plik uruchamiamy z konta roota (po nadaniu praw do wykonywania).
   ./install_apt4suse

   Zobaczymy między innymi następujące komunikaty:
   Preparing... ########################################### [100%]
   1:apt-libs ########################################### [ 50%]
   2:apt ########################################### [100%]

   a na końcu:
   apt is now ready to use.
   I have installed a safe and descent sources.list, thus you don't need
   to touch anything else. The previous sources.list file has been
   saved as sources.list.default.
   See http://linux01.gwdg.de/apt4rpm/ for more informations.

3. Jeżeli pojawi się komunikat błędu
   wget is needed by this script.
   Install wget with YaST before using this script.
   Exiting now.

   to konieczne jest uprzednie zainstalowanie pakietu wget (za pomocą programu YaST).

4. Uruchomiony przez nas skrypt automatycznie dodaje oprogramowanie muzyczne do listy dostępnych pakietów. Teraz możemy więc już zainstalować pierwsze programy. Wydane z konta roota polecenie
   apt-get install jack
   spowoduje ściągnięcie pakietów serwera JACK.

   Po pojawieniu się komunikatu
   The following NEW packages will be installed:
   jack libsndfile portaudio18
   0 upgraded, 3 newly installed, 0 removed and 145 not upgraded.
   Need to get 423kB of archives.
   After unpacking 1151kB of additional disk space will be used.
   Do you want to continue? [Y/n]

   należy nacisnąć klawisz Y.

   O powodzeniu instalacji informuje nas następujący komunikat:
   Preparing... ########################################### [100%]
   1:libsndfile ########################################### [ 33%]
   2:portaudio18 ########################################### [ 67%]
   3:jack ########################################### [100%]
   Done.

5. Jeśli ręczna instalacja pakietów nie odpowiada nam, to możemy skorzystać z nakładek na Apta – zwłaszcza Aptitude oraz Synaptic. Wydajmy polecenie
   apt-get install synaptic

   Spowoduje ono zainstalowanie graficznego programu Synaptic. Uruchamiamy go z konta administratora, wydając uprzednio komendę:
   cp /home/uzytkownik_ktory_zostal_zalogowany/.Xauthority ~

6. Teraz zajmijmy się instalacją aplikacji audio. Na początku ściągnijmy QJackCtl:
   apt-get install qjackctl

   A teraz kolejne programy, zależnie od potrzeb. Wieloślad Ardour instalowany jest następującym poleceniem:
   apt-get install ardour

7. Jeżeli podczas ściągania któregokolwiek z programów pojawią się błędy, to skorzystajmy z drugiej metody instalacji pakietów. Powinni ją zastosować również posiadacze komputerów bez dostępu do Internetu.

Ręczna instalacja pakietów

Wszystkie pakiety pobierane przez aplikację apt-get możemy samodzielnie ściągnąć na inny komputer, a następnie zainstalować ręcznie (za pomocą programu YaST). To idealne rozwiązanie w sytuacji, gdy komputer z dystrybucją SuSE nie jest podłączony do Internetu.

Pakiety z programami audio można pobrać za pomocą przeglądarki internetowej:
http://ftp.gwdg.de/pub/linux/suse/apt/SuSE/9.1-i386/RPMS.suser-tux
http://ftp.gwdg.de/pub/linux/suse/apt/SuSE/9.2-i386/RPMS.suser-oc2pus

lub klienta FTP:
ftp://ftp.gwdg.de/pub/linux/suse/apt/SuSE/9.1-i386/RPMS.suser-tux
ftp://ftp.gwdg.de/pub/linux/suse/apt/SuSE/9.2-i386/RPMS.suser-oc2pus
jako login i hasło wpisując anonymous.

Sprawdźmy, czy w ścieżce dostępu znalazł się numer posiadanej przez nas wersji SuSE. Po ściągnięciu plików instalujemy je klikając ich ikony w menedżerze plików KDE, a następnie wydając polecenie Install package with YaST. Jeżeli aplikacje wymagają dodatkowych bibliotek, to w oknie YaST pojawi się ich lista.

Alternatywna metoda ręcznej instalacji programów muzycznych polega na wykorzystaniu Midnight Commandera (mc).

Korzystanie z JackLab

Po zainstalowaniu programów możemy już rozpocząć pracę z dźwiękiem. Najpierw zajmijmy się konfiguracją serwera JACK. Po uruchomieniu programu QJackCtl trzeba tylko zlikwidować zaznaczenie opcji Realtime (w oknie Setup). Teraz można już uruchomić serwer JACK. Działa on w pełni poprawnie, nie wymagając przy tym zmian w plikach konfiguracyjnych, co jest częste w przypadku pakietów z archiwów Thac's RPMs oraz Planet CCRMA. Poza tym system SuSE samodzielnie rozpoznaje większość kart dźwiękowych. Co więcej – poprawnie ładuje sterowniki ALSA nawet wtedy, gdy w komputerze znajduje się kilka kart muzycznych. To jak na razie jedyna dystrybucja radząca sobie z tym problemem.

Oprócz pakietów z oprogramowaniem muzycznym JackLab zawiera również multimedialne jądro systemu. Możemy je ściągnąć ze strony internetowej jacklab.net (zakładka Kernel). Konieczna jest jednak uprzednia rejestracja – wymaga ona podania jedynie adresu e-mail.

Dostępne w Internecie jądro przeznaczone jest dla dystrybucji SuSE 9.2. Możemy jednak spróbować zainstalować je także w systemie SuSE 9.1 (nic złego się nie wydarzy). Po zrestartowaniu systemu będziemy już mogli uruchamiać serwer JACK z opcją Realtime, co pozwoli na znaczące zmniejszenie latencji. Zacznie również działać sekwencer MusE.

Multimedialne jądra Linuksa stały się już standardowym elementem niemal wszystkich pakietów z oprogramowaniem audio, stąd też jego obecność w JackLab jest oczywista. Znacznie większą zaletę tego archiwum z pakietami stanowią częste aktualizacje. W JackLab znalazły się programy, które pojawiły się zaledwie przed kilkoma miesiącami – w tym sampler Chionic. Dobrze, że nie zapomniano również o aplikacjach, których kompilacja jest wciąż dość trudna i wymaga ręcznej edycji plików nagłówkowych (edytor pętli Freecycle).

Lista programów wchodzących w skład JackLab jest długa i składa się z co najmniej kilkudziesięciu pozycji. Nie zabrakło na niej żadnych ważniejszych aplikacji, stąd też większość muzyków korzystających z SuSE nie będzie musiała niczego ręcznie kompilować. Zestaw programów nie jest tak imponujący, jak w przypadku Thac's RPMs oraz Planet CCRMA, jednak braki są mało ważne i dotyczą głównie rzadko używanych aplikacji.

Zarejestrowani użytkownicy JackLab mogą skorzystać z kilku dodatkowych pakietów. Zawierają one prawdziwy rarytas – biblioteki FreeST oraz dssi-vst, a także zestaw kilkunastu wtyczek VST na licencji freeware oraz shareware. Pakiety te pozwalają na uruchomienie pluginów efektowych i wirtualnych instrumentów VST wprost z SuSE. Dotychczas z takiej możliwości korzystali jedynie posiadacze dystrybucji Mandrake i archiwum Thac's RPMs. Pozostali użytkownicy Linuksa zmuszeni byli do samodzielnej kompilacji kodu źródłowego obsługującego format wtyczek VST.

JackLab to niewątpliwie jedno z najlepszych archiwów z programami audio dla Linuksa. Jego twórcy nie uniknęli jednak pomyłek, zwłaszcza podczas przygotowywania pakietów dla dystrybucji SuSE 9.1. Najpoważniejszy problem pojawia się podczas instalacji sekwencera Rosegarden-4. Wymaga on nowych wersji bibliotek środowiska KDE, nieobecnych w systemie 9.1. Na szczęście nie zauważyłem więcej błędów tego typu, nie pojawią się one również w przypadku dystrybucji 9.2. Poza tym warto również zauważyć, że autorzy JackLab nie zrezygnowali z wsparcia dla SuSE 9.1 po pojawieniu się nowej wersji systemu. Podobną gorliwość wykazuje tylko twórca Planet CCRMA (pakiety dla Red Hat 9, Fedora 1, 2 oraz 3). Szkoda, że takiego wsparcia nie otrzymują również posiadacze starszych wersji Mandrake – archiwum Thac's RPMs oferuje aktualne pakiety tylko w przypadku nowych wydań tej dystrybucji.

Programy wchodzące w skład JackLab są w pełni stabilne i funkcjonalne, w odróżnieniu od wielu pakietów standardowo dostępnych w dystrybucjach, przygotowywanych przez osoby bez doświadczenia muzycznego. Mimo wczesnego etapu rozwoju archiwum tylko kilka aplikacji znajduje się w fazie testów – jądro systemu, plik programu Apt pozwalający na automatyczną instalację grup pakietów, a także biblioteki obsługujące VST. Wszystko to sprawia, że dzięki JackLab SuSE Linux staje się coraz atrakcyjniejszy dla muzyków. Użytkownicy tej dystrybucji mogą już teraz bez większych problemów zainstalować wszystkie potrzebne programy audio.