Dźwięk i muzyka w Linuksie
www.linux-muzyka.ixion.pl

Warsztat: Jak usunąć wokal z nagrania?



Artykuł przedstawia technikę usuwania ścieżki wokalnej z nagrania pochodzącego z płyty CD. Ponadto szczegółowo opisano sposób zrzucania nagrań z płyt CD na dysk twardy komputera.

Potrzebne narzędzia: płyta CD Audio, edytor dźwięku Audacity, program Grip



Niektóre z edytorów audio posiadają funkcję usuwania wokali z nagrań (Voice Removal lub podobna). Może się ona przydać osobom pragnącym zaśpiewać swoje ulubione piosenki bądź chcącym sprawdzić, jak brzmi sama melodia interesującego nagrania, bez ścieżki wokalnej. Celem tego warsztatu jest pokazanie, jak można usunąć głos wykonawcy nagrania bez specjalnie do tego przeznaczonych narzędzi, ale za to ze zrozumieniem całego procesu.

Najczęściej spotykanym przypadkiem jest taki, w którym nagranie przeznaczone do usuwania ścieżki wokalnej znajduje się na płycie CD. W tej sytuacji pierwszym krokiem będzie sporządzenie pliku WAVE. Uczynimy to przy pomocy programu służącego do zrzucania ścieżek audio z płyt kompaktowych.

Najpopularniejszą aplikacją zrzucającą (ripującą) nagrania z płyt CD jest w systemie Linux program Grip (użytkownicy MS Windows mogą dla odmiany skorzystać z licznych freeware'owych narzędzi, chociażby z programu CDex). Po włożeniu płyty do stacji i uruchomieniu Gripa powinniśmy zobaczyć na zakładce Tracks listę nagrań znajdujących się na danej płycie. Jeśli okienko jest puste, to zapewne należy poprawić wpis CDRom device na zakładce Config→CD, tak aby wskazywał on na właściwą stację (ryc 1).

Konfiguracja napędu CD.

Ryc 1. Konfiguracja napędu CD w programie Grip. Zobacz powiększenie.

Innym ważnym ustawieniem jest Ripper (na zakładce Config→Ripper, ryc 2). Grip jest bowiem jedynie nakładką na programy działające z linii poleceń, stąd jakikolwiek z nich (najlepiej cdparanoia lub cdda2wav, dostępne są one w każdej popularnej dystrybucji Linuksa) musi znajdować się na dysku twardym komputera. Na tej samej zakładce według własnego uznania wypełniamy pole Rip file format. Zawiera ono nazwę tworzonego w czasie ripowania pliku WAVE i jego lokalizację. Jeśli wpiszemy tutaj ~/%n.wav, to uzyskamy plik Tytuł_nagrania.wav we własnym katalogu domowym.

Ustawienia rippera.

Ryc 2. Ustawienia wykorzystywanego programu ripującego. Zobacz powiększenie.

Jeśli lista utworów znajdujących się na płycie pojawiła się już w oknie programu Grip, to można już wybrać ścieżki do zrzucenia. Potrzebne nagrania zaznaczamy klikając myszką z prawej strony okna (w kolumnie Rip, ryc 3). Następnie wybieramy zakładkę Rip, a na niej klikamy Rip Only. Teraz program przystępuje do zrzucania ścieżek na twardy dysk (ryc 4). Gdy Grip zakończy pracę, wyłączmy go. Dalszą część zadania wykonamy w edytorze dźwięku Audacity.

Wybór ścieżek do zrzucenia.

Ryc 3. Zaznaczanie ścieżek przeznaczonych do zrzucenia na dysk twardy. Zobacz powiększenie.

Ripowanie ścieżek.

Ryc 4. Grip w akcji. Wybrane ścieżki płyty CD zapisywane są na dysku twardym. Zobacz powiększenie.

Po uruchomieniu Audacity otwieramy plik WAVE zrzucony z płyty (File→Open). Następnie rozdzielamy stereofoniczną ścieżkę na dwa oddzielne kanały. Klikamy etykietkę z nazwą pliku (znajduje się ona na lewo od wykresu przebiegu falowego). Z podręcznego menu wybieramy Oddziel ścieżkę stereo. Uzyskamy dwa osobne ślady (ryc 5).

Rozdzielenie ścieżki stereo.

Ryc 5. Rozdzielenie ścieżki stereo w programie Audacity. Zobacz powiększenie.

Kolejnym krokiem będzie odwrócenie jednej ze ścieżek w fazie. Oznacza to, że punkty wykresu falowego znajdujące się powyżej poziomu 0,0 znajdą się na odpowiedniej wysokości poniżej. Odwrotnie zachowa się część wykresu poniżej poziomu zerowego. Co uzyskamy stosując ten efekt? Otóż dźwięki znajdujące się dokładnie pośrodku w panoramie (czyli jednakowo słyszalne w obu głośnikach) znajdą się teraz w przeciwfazie, to znaczy na jedna ze ścieżek będzie symetrycznym odbiciem drugiej. Dźwięki znajdujące się przeciwfazie zniosą się (przestaną być słyszalne) wtedy, gdy skonwertujemy nagranie do postaci mono.

Powyższa metoda ma pewne mankamenty. Po pierwsze, uzyskany plik będzie monofoniczny. Po drugie, wokal musi być wybalansowany dokładnie pośrodku (jeśli w oryginalnym nagraniu śpiew słychać tylko w jednej słuchawce, to nie warto w ogóle przystępować do dalszej pracy - na szczęście jest to rzadko spotykana sytuacja).

Jeśli powyższe wyjaśnienie nie jest wystarczająco jasne (zwłaszcza dla osób, które nieszczególnie przepadają za fizyką), to część praktyczna będzie z pewnością prostsza. Przede wszystkim trzeba odwrócić jedną ze ścieżek w fazie. Efekt za to odpowiedzialny nazywa się w Audacity Przewróć i jest dostępny w menu Effects.... Przed jego wybraniem należy zaznaczyć któryś ze śladów. Wykonujemy to klikając etykietkę z parametrami dźwięku znajdującą się na lewo od wykresu falowego. Teraz dostępny jest już efekt Przewróć.

Po odwróceniu w fazie jednej ze ścieżek musimy zmiksować obie z nich. W najprostszy sposób wykonujemy to wybierając z podręcznych menu obu kanałów polecenie Mono (ryc 6). Teraz możemy już odsłuchać nagrania. Jeśli wszystko poszło zgodnie z planem, to powinniśmy usłyszeć piosenkę bez partii wokalnych. Z reguły głos wokalisty bądź wokalistki jest w niewielkim stopniu słyszalny, często z charakterystycznym, silnym pogłosem. Idealnego rezultatu zazwyczaj nie uda się osiągnąć. Pocieszeniem pozostaje fakt, że nawet najbardziej profesjonalne i najdroższe aplikacje nie uzyskują idealnych wyników.

Ścieżki monofoniczne.

Ryc 6. Oba kanały odtwarzane są w trybie monofonicznym. Wokale powinny być teraz słabo słyszalne. Zobacz powiększenie.

Niekiedy uzyskany plik wymaga pewnych poprawek, gdyż brzmienie niektórych instrumentów może stać się agresywne. Można również próbować wyciszyć niektóre częstotliwości - jest to już kwestia uznania i własnych chęci.

Jeśli uzyskany efekt nas zadowala, zapisujemy plik (Plik→Export As WAV...). Audacity poinformuje, że utworzony będzie plik monofoniczny. Niestety, jest to cena, którą musimy zapłacić za usunięcie wokali. Aby zapisać plik stereofoniczny zaznaczamy ścieżkę, następnie kopiujemy ją (Edycja→Copy), tworzymy nowy ślad (Projekt→Nowa Ścieżka Audio) i po ustawieniu kursora na jego początku wklejamy materiał ze schowka (Edycja→Paste). Teraz można już sporządzić jedną, pozornie stereofoniczną ścieżkę (z menu podręcznego jednej ze ścieżek wybieramy Utwórz ścieżkę stereo) i wyeksportować plik WAVE.

Przeprowadzenie opisanego wyżej doświadczenia może niekiedy zaowocować ciekawymi odkryciami. Można usłyszeć ciekawe brzmienia maskowane wcześniej przez głos wokalisty. W ten sposób poznać można "drugie dno" nagrania lub usłyszeć coś w ogóle nowego, zwłaszcza jeśli pewne dźwięki zniknęły razem z wokalem. Z drugiej strony metoda ta pozwala niekiedy spostrzec, że lubiane nagranie jest muzycznie nieciekawe, gdyż po usunięciu wokala niewiele z niego zostaje (na przykład monotonny bas bądź perkusja). Opisana przeze mnie metoda może zatem stanowić źródło ciekawych muzycznych doznań i niespodzianek, a jej wykorzystanie ograniczone jest jedynie inwencją użytkownika komputera.



01.10.2003

Przeczytaj więcej na tej witrynie

Komentarze


Użytkownicy dodali już 13 komentarzy. Można je wszystkie przeczytać na stronach forum Dźwięk i muzyka w Linuksie.

+ Dodaj własny komentarz

Twórca witryny nie ponosi odpowiedzialności za treść zamieszczonych komentarzy.





SZUKAJ


SPONSOR


SEKCJE

Strona główna

• Programy

• Sprzęt i sterowniki

• Artykuły

• Blog

• Forum

• Linki

• Mapa serwisu

• Kontakt

• Przyjaciele