Wtyczki LADSPA - podstawowe informacje

LADSPA (The Linux Audio Developer's Simple Plugin API) to popularny standard, z którym zgodne jest wiele wtyczek audio dla Linuksa. Pojawienie się technologii LADSPA zostało wymuszone brakiem zgodności co do tego, jaki standard wtyczek powinien obowiązywać w aplikacjach dźwiękowych dla Linuksa.

Autorzy mechanizmu wtyczek LADSPA postanowili stworzyć prosty i łatwy w obsłudze standard. Niewątpliwie cel swój osiągnęli. LADSPA to dzisiaj najbardziej popularny format wtyczek audio rozprowadzanych na licencji GNU GPL.

Niemal każdy edytor audio dla Linuksa obsługuje obecnie wtyczki LADSPA. Dostępna jest też spora ilość wtyczek, które zainstalować można w systemie. To wszystko powoduje, że LADSPA stało się standardem obowiązującym w Linuksie.

Programiści chcący tworzyć własne wtyczki powinni odwiedzić stronę domową projektu (http://www.ladspa.org). Można tam znaleźć dokumentację, a także ściągnąć pakiet ladspa_sdk.tgz. Zawiera on plik nagłówkowy oraz narzędzia i przykładowe wtyczki.

Użytkownicy Linuksa chcący skorzystać z technologii LADSPA powinni odwiedzić którąś ze stron z pakietami zawierającymi gotowe wtyczki. Najpopularniejszym takim zestawem jest swh-plugins. Archiwum to jest zarządzane przez Steve'a Harrisa i zawiera obecnie aż 80 wtyczek.

Niemal wszystkie najważniejsze efekty i narzędzia są już dostępne w postaci wtyczek. Doprowadziło to do sytuacji, w której nawet prosty edytor audio (np. Sweep) staje się potężnym narzędziem - pod warunkiem, że obsługuje standard LADSPA. Również poszukując w Internecie wtyczki o konkretnym zastosowaniu z pewnością nie będziemy zawiedzeni - potrzebna nam funkcja edycyjna niemal na pewno jest już dostępna jako wtyczka LADSPA.

Wśród dostępnych pakietów z wtyczkami znaleźć można takie, które zawierają:

• oscylatory,
• bramki i filtry,
• efekty specjalne: pogłos, opóźnienie, flanger, usuwanie wokali, symulacja GSM i taśmy magnetofonowej,
• wtyczki wzmacniające dźwięk i usuwające stałą składową,

Aby móc skorzystać z dobrodziejstw wtyczek, trzeba posiadać odpowiednie edytory audio. Obecnie każda licząca się linuksowa aplikacja do edycji dźwięku korzysta z mechanizmu wtyczek. Trzeba jedynie upewnić się, czy edytor został skompilowany z obsługą technologii LADSPA. Jeżeli nie, to należy ściągnąć pakiet ladspa_sdk.tgz, skompilować go, a następnie ponownie skonfigurować edytor audio (może być konieczne wywołanie skryptu configure z parametrem --enable-ladspa lub podobnym).

Odpowiednik technologii LADSPA w środowisku MS Windows to VST - format wtyczek rozpowszechniony przez firmę Steinberg. Obecnie w Internecie dostępne są tysiące wtyczek - w wielu przypadkach darmowych.

Od niedawna Linux obsługuje również wtyczki VST. Po zainstalowaniu niezbędnego oprogramowania możemy z nich korzystać tak samo, jak ze zwykłych wtyczek LADSPA.

Na bazie technologii LADSPA opracowano kolejny ważny standard obowiązujący w Linuksie. Jest nim DSSI – format wirtualnych instrumentów. W odróżnieniu od LADSPA pozwala on na towrzenie interfejsów wtyczek, a także oferuje pełne wsparcie dla MIDI. Dzięki temu pluginy DSSI są z powodzeniem wykorzystywane jako programowe syntezatory i samplery.